เคยไหม? เข้าห้องน้ำทำภารกิจส่วนตัวตามปกติ แต่กลับต้องตกใจเมื่อหันไปเห็นว่าสีปัสสาวะที่ออกมาเป็น “ปัสสาวะสีแดง” หรือสีชมพูจาง ๆ ทำให้เรารู้สึกกังวลใจว่าร่างกายกำลังส่งสัญญาณเตือนอะไรบางอย่าง เป็นไปได้ว่าจะเป็นโรคร้ายแรงอะไรอยู่หรือเปล่า อาการนี้เกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย ตั้งแต่เรื่องใกล้ตัวอย่างอาหารการกิน ไปจนถึงปัญหาสุขภาพภายในที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน
มาเช็กไปพร้อมกันว่า ปัสสาวะสีแดงของคุณหรือคนที่คุณรักเกิดจากอะไร และมีแนวทางดูแลตัวเองอย่างไรให้ปลอดภัยแบบมือโปร
ปัสสาวะสีแดงคืออะไร ใช่เลือดปนปัสสาวะเสมอไปไหม?
เมื่อพูดถึงปัสสาวะสีแดง คนส่วนใหญ่มักจะคิดถึง “อาการปัสสาวะเป็นเลือด” (Hematuria) เป็นอันดับแรก แต่ในความเป็นจริงแล้ว ปัสสาวะสีแดงไม่ได้เท่ากับว่าจะเป็นเลือดปนเสมอไป
ทางการแพทย์ระบุไว้ว่า สีของปัสสาวะที่เปลี่ยนไปเป็นสีแดง ชมพู หรือน้ำตาลแดง สามารถเกิดได้จากสารให้สีในอาหาร ยาบางชนิด หรือแม้แต่ภาวะกล้ามเนื้อสลายตัว ดังนั้น หากพบอาการนี้ในครั้งแรก จึงยังไม่ควรฟันธงหรือวิตกกังวลจนเกินไป แต่ควรตั้งสติแล้วลองทบทวนพฤติกรรมในช่วง 1-2 วันที่ผ่านมา เพื่อแยกแยะสาเหตุเบื้องต้นก่อน
ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบเทป
ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบกางเกง
แผ่นรองซับผู้ใหญ่
สาเหตุของปัสสาวะสีแดงที่อาจไม่อันตราย
หากสีปัสสาวะเปลี่ยนกลายเป็นสีแดงแต่ไม่มีอาการเจ็บปวดใด ๆ ร่วมด้วย ลองเช็กดูว่าคุณเพิ่งทานสิ่งเหล่านี้มาหรือไม่ เพราะนี่คือสาเหตุที่พบบ่อยและไม่ได้เป็นอันตรายต่อร่างกาย
- อาหารและผลไม้สีแดง – การรับประทานอาหารที่มีสารบีทาเลน (Betalain) หรือสารให้สีแดงในปริมาณมาก เช่น บีทรูท (Beetroot), แก้วมังกรเนื้อแดง, แบล็กเบอร์รี หรืออาหารที่ใส่สีผสมอาหารสีแดงเข้ม สามารถขับออกทางปัสสาวะจนทำให้เปลี่ยนสีได้
- ยาและวิตามินบางชนิด – ยาปฏิชีวนะบางตัว (เช่น ยารักษาวัณโรค Rifampicin), ยาระบายที่มีส่วนผสมของมะขามแขก หรือวิตามินบีในปริมาณสูง อาจส่งผลให้สีปัสสาวะเข้มขึ้นจนออกเป็นสีส้มแก่หรือสีแดงอิฐ
- ภาวะขาดน้ำหรือดื่มน้ำน้อย – ในบางช่วงที่ร่างกายสูญเสียเหงื่อมากและดื่มน้ำไม่เพียงพอ ปัสสาวะจะมีความเข้มข้นสูงมาก จนมองเห็นเป็นสีเหลืองเข้มจัดหรือสีส้มสลัว ๆ ซึ่งอาจทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นสีแดงได้
ปัสสาวะสีแดงจากเลือดปนปัสสาวะ เกิดจากโรคอะไรได้บ้าง?
หากมั่นใจว่าไม่ได้ทานอาหารหรือยาในกลุ่มเสี่ยง แต่ปัสสาวะยังมีสีแดงต่อเนื่อง นั่นอาจเป็นสัญญาณของภาวะปัสสาวะเป็นเลือด ซึ่งเกิดจากเม็ดเลือดแดงรั่วไหลเข้าสู่ระบบทางเดินปัสสาวะ โดยมีสาเหตุมาจากโรคหรือความผิดปกติภายใน ดังนี้
- กระเพาะปัสสาวะอักเสบและการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ (UTI) เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุด เกิดจากแบคทีเรียเข้าไปทำให้เกิดการอักเสบและระคายเคืองจนมีเลือดปนออกมา
- นิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ ไม่ว่าจะเป็นนิ่วในไต นิ่วในท่อไต หรือนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ ก้อนนิ่วที่มีความคมสามารถครูดกับผิวเนื้อเยื่อภายในจนเกิดบาดแผลและเลือดออกได้
- โรคไตหรือไตอักเสบ ความผิดปกติของตัวกรองในไต (Glomerulus) ทำให้ไม่สามารถกักเก็บเม็ดเลือดแดงไว้ได้ จึงมีเลือดหลุดรอดออกมาพร้อมปัสสาวะ
- ต่อมลูกหมากโตหรืออักเสบ (ในผู้ชาย) ต่อมลูกหมากที่โตขึ้นจะไปกดทับท่อปัสสาวะ ทำให้เกิดการอักเสบ ขัดขวางการไหลของปัสสาวะ และส่งผลให้เกิดเลือดปนได้
- เนื้องอกหรือมะเร็งในระบบทางเดินปัสสาวะ แม้จะพบได้น้อยกว่าสาเหตุอื่น แต่ปัสสาวะเป็นเลือดแบบไม่มีอาการปวดร่วมด้วย อาจเป็นสัญญาณเตือนแรก ๆ ของเนื้องอกในไตหรือกระเพาะปัสสาวะ
อาการร่วมแบบไหนที่ควรระวังเป็นพิเศษ?
การสังเกต “อาการร่วม” จะช่วยให้เราประเมินความรุนแรงได้แม่นยำขึ้น หากคุณมีปัสสาวะสีแดงพร้อมกับอาการเหล่านี้ ควรรีบจดบันทึกเพื่อแจ้งให้แพทย์ทราบ
- มีอาการปัสสาวะแสบขัด รู้สึกเจ็บแปลบเวลาสุดปัสสาวะ
- ปวดท้องน้อย ปวดหน่วง ๆ หรือปวดบิดรุนแรงบริเวณหลังและเอว (สัญญาณของนิ่ว)
- มีไข้ หนาวสั่น ร่วมด้วย (สัญญาณของการติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะหรือกรวยไตอักเสบ)
- ปัสสาวะมีกลิ่นฉุนรุนแรงผิดปกติหรือปัสสสาวะมีกลิ่นเหม็นคาว
- ปัสสาวะบ่อย กระปริบกระปรอย หรือรู้สึกปวดปัสสาวะตลอดเวลาแต่ไหลออกมานิดเดียว
- มองเห็นลิ่มเลือด (Blood clots) ปนออกมากับน้ำปัสสาวะชัดเจน
เมื่อไหร่ควรรีบไปพบแพทย์ทันที?
หากคุณหรือผู้สูงอายุในบ้านมีอาการเข้าข่ายข้อใดข้อหนึ่งดังต่อไปนี้ ห้ามรอดูอาการเด็ดขาด ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดทันที:
- ปัสสาวะเป็นสีแดงเข้มชัดเจน หรือเห็นลิ่มเลือดสด ๆ ปนออกมา
- ปัสสาวะสีแดงติดต่อกันเกิน 1-2 วัน โดยไม่ได้ทานอาหารหรือยาที่เป็นกลุ่มเสี่ยง
- มีไข้สูง หนาวสั่น ปวดเอว หรือปวดท้องน้อยอย่างรุนแรงจนทนไม่ไหว
- ปัสสาวะไม่ออก หรือปัสสาวะติดขัดอย่างรุนแรง
- อาการเกิดขึ้นในผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียง หรือผู้ที่ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ ซึ่งเสี่ยงต่อการติดเชื้อในกระแสเลือดได้ง่ายกว่าปกติ
เพิ่มความอุ่นใจในการดูแลสุขภาพ มอบความสบายตัวให้คนที่คุณรักด้วย AGEWell
สำหรับครอบครัวที่มีผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยที่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินปัสสาวะ ไม่ว่าจะเป็นภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ในผู้สูงอายุ หรืออยู่ระหว่างการรักษาอาการปัสสาวะผิดปกติ การดูแลเรื่องสุขอนามัยและความสะอาดถือเป็นหัวใจสำคัญ เพื่อป้องกันการติดเชื้อซ้ำซ้อนและการเกิดแผลกดทับ
ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ AGEWell ออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์การดูแลอย่างมืออาชีพ ด้วยเทคโนโลยีซึมซับชั้นเยี่ยม รองรับของเหลวได้รวดเร็วและแห้งสบายยาวนาน ผิวสัมผัสนุ่มอ่อนโยนต่อผิวสัมผัสของผู้สูงอายุ พร้อมขอบขาป้องกันการรั่วซึมอย่างมั่นใจ ช่วยลดความกังวลเรื่องการเลอะเทอะ และช่วยให้ผู้สูงวัยสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมีความสุขและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
สุขภาพระบบทางเดินปัสสาวะเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม หมั่นดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอ สังเกตสีปัสสาวะเป็นประจำ และให้ AGEWell ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการดูแลคนที่คุณรักในทุก ๆ วันนะครับ
บริษัท เอจเวลล์ ลิฟวิ่ง จำกัด (ประเทศไทย)
AGEWELL LIVING (THAILAND)
AGEwell thailand (เอจเวลล์ ประเทศไทย)
ผู้เชี่ยวชาญด้าน ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ ที่ออกแบบเพื่อความสบายและการดูแลผู้สูงวัยอย่างมั่นใจ
98/31 ซอย 01 กาญจนาภิเษก 11/5 แขวงคันนายาว เขตคันนายาว กรุงเทพมหานคร