อาการ ปัสสาวะเป็นเลือด เป็นสิ่งที่ทำให้หลายคนกังวล โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มักมีโรคประจำตัวหรือภาวะสุขภาพอื่นร่วมด้วย บางกรณีอาจเห็นเลือดปนในปัสสาวะอย่างชัดเจน แต่บางกรณีอาจไม่สามารถสังเกตได้ด้วยตาเปล่า และพบจากการตรวจปัสสาวะเท่านั้น
บทความนี้จะอธิบายว่า ปัสสาวะเป็นเลือดคืออะไร เกิดจากสาเหตุใดได้บ้าง อันตรายหรือไม่ และควรดูแลหรือเข้ารับการตรวจเมื่อใด เพื่อให้ผู้สูงอายุและผู้ดูแลเข้าใจและรับมือได้อย่างเหมาะสม
ปัสสาวะเป็นเลือดคืออะไร
ปัสสาวะเป็นเลือด หรือภาวะเลือดปนในปัสสาวะ หมายถึงการพบเม็ดเลือดแดงในปัสสาวะ ซึ่งอาจแบ่งได้เป็นสองลักษณะ คือ กรณีที่สามารถมองเห็นสีปัสสาวะเปลี่ยนเป็นสีชมพู แดง หรือคล้ายสีโคล่า และกรณีที่ไม่เห็นความเปลี่ยนแปลงด้วยตาเปล่า แต่ตรวจพบจากการตรวจปัสสาวะ
**ไม่ว่ากรณีใด ภาวะนี้ถือเป็นสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ
ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบเทป
ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบกางเกง
แผ่นรองซับผู้ใหญ่
สาเหตุและโรคที่ทำให้ปัสสาวะเป็นเลือด
ปัสสาวะเป็นเลือดสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่ภาวะที่ไม่รุนแรง ไปจนถึงโรคที่ต้องได้รับการดูแลอย่างจริงจัง การตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงจึงมีความสำคัญมาก
การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ
การติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะหรือทางเดินปัสสาวะเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ อาจมีอาการร่วม เช่น ปัสสาวะแสบขัด ปวดท้องน้อย หรือปัสสาวะขุ่น เลือดอาจปนออกมากับปัสสาวะจากการอักเสบของเยื่อบุทางเดินปัสสาวะ
นิ่วในไตและทางเดินปัสสาวะ
นิ่วสามารถทำให้เกิดการระคายเคืองหรือบาดเจ็บภายในทางเดินปัสสาวะ ส่งผลให้มีเลือดปนในปัสสาวะ บางรายอาจมีอาการปวดเอวหรือปวดท้องรุนแรงร่วมด้วย
ความผิดปกติของไต
โรคไตบางชนิด เช่น ไตอักเสบ หรือโรคไตเรื้อรัง อาจทำให้พบเลือดปนในปัสสาวะได้ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวานหรือความดันโลหิตสูง
ความผิดปกติของกระเพาะปัสสาวะ
การอักเสบหรือความผิดปกติของกระเพาะปัสสาวะ รวมถึงเนื้องอกหรือก้อนผิดปกติ อาจเป็นสาเหตุของปัสสาวะเป็นเลือด ซึ่งมักพบในผู้สูงอายุและควรได้รับการตรวจอย่างละเอียด
ผลข้างเคียงจากยา
ยาบางชนิด เช่น ยาละลายลิ่มเลือด หรือยาบางประเภทที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด อาจทำให้เกิดเลือดปนในปัสสาวะได้ โดยเฉพาะเมื่อใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน
การบาดเจ็บหรือการกระทบกระเทือน
การกระแทกบริเวณหลังหรือช่องท้อง การสวนสายปัสสาวะ หรือการทำหัตถการทางการแพทย์บางอย่าง อาจทำให้เกิดเลือดปนในปัสสาวะชั่วคราว
ปัสสาวะเป็นเลือดอันตรายหรือไม่
ความรุนแรงของภาวะปัสสาวะเป็นเลือดขึ้นอยู่กับสาเหตุที่แท้จริง ในบางกรณีอาจเกิดจากการติดเชื้อที่รักษาได้ไม่ยาก แต่ในบางกรณีอาจเกี่ยวข้องกับโรคที่ต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด
สิ่งสำคัญคือ ไม่ควรประเมินอันตรายจากสีหรือปริมาณเลือดเพียงอย่างเดียว แม้จะมีเลือดปนเพียงเล็กน้อย หรือเกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว ก็ควรได้รับการตรวจหาสาเหตุ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ
การตรวจและวินิจฉัยเมื่อพบปัสสาวะเป็นเลือด
เมื่อพบอาการปัสสาวะเป็นเลือด แพทย์มักเริ่มจากการตรวจปัสสาวะเพื่อยืนยันการมีเลือดปน จากนั้นอาจพิจารณาการตรวจเพิ่มเติม เช่น การตรวจเลือด การอัลตราซาวด์ หรือการตรวจภาพทางรังสี เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง
การตรวจอย่างเป็นระบบจะช่วยให้แพทย์สามารถแยกสาเหตุที่ไม่รุนแรงออกจากภาวะที่ต้องการการรักษาอย่างเร่งด่วน
การดูแลผู้สูงอายุที่มีอาการปัสสาวะเป็นเลือด
หากผู้สูงอายุพบว่ามีปัสสาวะเป็นเลือด ควรหลีกเลี่ยงการซื้อยามารับประทานเอง และควรพาเข้ารับการตรวจจากแพทย์โดยเร็ว ระหว่างรอการตรวจ ควรดูแลให้ผู้สูงอายุดื่มน้ำในปริมาณที่เหมาะสม และสังเกตอาการอื่นร่วมด้วย เช่น อาการปวด ไข้ หรืออ่อนเพลีย
สำหรับผู้สูงอายุที่มีปัญหาการกลั้นปัสสาวะหรือใช้แพมเพิส ผู้ดูแลควรสังเกตสีของปัสสาวะอย่างสม่ำเสมอ เพื่อช่วยให้พบความผิดปกติได้เร็วขึ้น
เมื่อใดควรรีบพบแพทย์
หากพบปัสสาวะเป็นเลือดร่วมกับอาการปวดรุนแรง ไข้สูง อ่อนแรง หรือมีอาการซ้ำหลายครั้ง ควรรีบพบแพทย์ทันที โดยเฉพาะในผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว การตรวจและรักษาตั้งแต่ระยะแรกจะช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว
ปัสสาวะเป็นเลือดคือสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม
แม้ปัสสาวะเป็นเลือดอาจเกิดจากสาเหตุที่ไม่รุนแรงในบางกรณี แต่ก็อาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพที่สำคัญ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ การใส่ใจสังเกตความเปลี่ยนแปลงและเข้ารับการตรวจอย่างเหมาะสม จะช่วยให้สามารถดูแลสุขภาพได้อย่างปลอดภัย และช่วยให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นในระยะยาว
**หมายเหตุ บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลด้านสุขภาพเบื้องต้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญได้ หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์โดยตรง
บริษัท เอจเวลล์ ลิฟวิ่ง จำกัด (ประเทศไทย)
AGEWELL LIVING (THAILAND)
AGEwell thailand (เอจเวลล์ ประเทศไทย)
ผู้เชี่ยวชาญด้าน ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ ที่ออกแบบเพื่อความสบายและการดูแลผู้สูงวัยอย่างมั่นใจ
98/31 ซอย 01 กาญจนาภิเษก 11/5 แขวงคันนายาว เขตคันนายาว กรุงเทพมหานคร
