สาระน่ารู้
รู้หรือไม่? ผู้สูงอายุฉี่รดที่นอนไม่รู้ตัวบ่อย ๆ เป็นสัญญาณของโรคอะไรได้บ้าง?
มี.ค.
หลายคนอาจจะคิดว่าการฉี่รดที่นอนจะเกิดขึ้นแต่กับเด็กอย่างเดียว แต่จริงๆ แล้วการที่ ผู้ใหญ่ฉี่รดที่นอนไม่รู้ตัว ก็เกิดขึ้นได้บ่อยเช่นกัน โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุที่สุขภาพร่างกายเริ่มเปลี่ยนแปลงไปตามวัย บางคนอาจจะเป็นแค่ครั้งคราว แต่บางคนก็เป็นบ่อยจนกระทบกับการใช้ชีวิต ซึ่งอาการ กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ในผู้สูงอายุ แบบนี้ ไม่ได้เกิดจากความเสื่อมตามวัยเพียงอย่างเดียว แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคบางอย่างที่ควรเฝ้าระวัง
ปัสสาวะเล็ดหรือฉี่รดที่นอนในผู้สูงอายุคืออะไร
ภาวะปัสสาวะเล็ดหรือ ฉี่รดที่นอนในผู้ใหญ่ เป็นอาการที่ผู้ป่วยไม่สามารถควบคุมการขับถ่ายปัสสาวะได้ตามปกติ โดยเฉพาะในช่วงที่กำลังนอนหลับ อาจทำให้มีปัสสาวะเล็ดออกมาโดยไม่รู้ตัว ซึ่งแตกต่างจากการไปเข้าห้องน้ำไม่ทัน เพราะการเข้าห้องน้ำไม่ทันจะมีสัญญาณบอกก่อน เช่น ความรู้สึกปวดปัสสาวะ แต่ในกรณีที่ ผู้ใหญ่ฉี่รดที่นอนไม่รู้ตัว ผู้ป่วยมักไม่รู้ตัวว่ามีการปัสสาวะเกิดขึ้น อ่านเพิ่มเติม – ปัสสาวะเล็ดในผู้หญิงเกิดจากอะไร
ซึ่งอาการลักษณะนี้มักพบเจอได้บ่อยในผู้สูงอายุ เนื่องจากกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะเริ่มอ่อนแรง ระบบประสาทตอบสนองช้าลง หรือมีโรคประจำตัวบางอย่างที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินปัสสาวะ
สาเหตุที่ทำให้ผู้สูงอายุฉี่รดที่นอนไม่รู้ตัว
อาการ ฉี่รดที่นอนไม่รู้ตัวผู้ใหญ่นั้นสามารถเกิดได้จากหลายปัจจัย โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงของร่างกายเมื่อมีอายุมากขึ้น เช่น กล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะเสื่อม, ระบบประสาทควบคุมการขับถ่ายทำงานผิดปกติ, การนอนหลับลึก และยาบางชนิด เมื่ออายุมากขึ้น ระบบการทำงานภายในร่างกายทำงานได้ไม่ดีเหมือนเดิม ทำให้ร่างกายมีการทำงานที่ผิดพลาด เป็นสาเหตุให้เกิดการฉี่รดที่นอนไม่รู้ตัวผู้ใหญ่
ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบเทป
ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบกางเกง
แผ่นรองซับผู้ใหญ่
โรคที่อาจเป็นสาเหตุของการฉี่รดที่นอนในผู้สูงอายุ
ในบางกรณี อาการ ฉี่รดที่นอนในผู้ใหญ่ อาจเกี่ยวข้องกับโรคบางชนิดที่ส่งผลต่อระบบขับถ่ายหรือระบบประสาท
โรคเบาหวาน (Diabetes)
ผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานมักปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะตอนกลางคืน เนื่องจากร่างกายต้องขับน้ำตาลส่วนเกินออกทางปัสสาวะ จึงเพิ่มโอกาสเกิด ฉี่รดที่นอนไม่รู้ตัวผู้ใหญ่
ต่อมลูกหมากโต (Benign Prostatic Hyperplasia – BPH)
จะพบได้บ่อยในผู้ชายสูงอายุ ซึ่งต่อมลูกหมากที่โตขึ้นอาจกดทับท่อปัสสาวะ ทำให้กลั้นปัสสาวะได้ยากและปัสสาวะบ่อย
การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ (Urinary Tract Infection – UTI)
การติดเชื้ออาจทำให้ปวดปัสสาวะบ่อย แสบขัด หรือกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ ซึ่งอาจนำไปสู่ ผู้ใหญ่ฉี่รดที่นอนไม่รู้ตัว
โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)
หากสมองส่วนที่ควบคุมการขับถ่ายทำงานผิดปกติ อาจส่งผลต่อการควบคุมระบบขับถ่ายและปัสสาวะ
โรคสมองเสื่อม (Dementia)
ผู้ป่วยอาจมีปัญหาในการรับรู้หรือควบคุมพฤติกรรม ทำให้ไม่สามารถควบคุมการปัสสาวะได้ตามปกติ
ภาวะกระเพาะปัสสาวะบีบตัวไวเกิน (Overactive bladder)
ภาวะนี้ทำให้กระเพาะปัสสาวะบีบตัวบ่อยกว่าปกติ แม้มีปัสสาวะเพียงเล็กน้อย จึงทำให้กลั้นไว้ได้ไม่นานและปวดปัสสาวะกะทันหัน
อาการแบบไหนที่ควรรีบพบแพทย์
อาการ ฉี่รดที่นอนไม่รู้ตัวผู้ใหญ่ อาจพบได้ในผู้สูงอายุ แต่หากมีอาการบางอย่างร่วมด้วย ก็ควรรีบไปพบแพทย์โดยด่วน เช่น ปัสสาวะเป็นเลือด ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของโรคในระบบทางเดินปัสสาวะ หรือมีอาการปวดแสบเวลาปัสสาวะที่อาจเกิดจากการติดเชื้อหรือการอักเสบ นอกจากนี้หากมีอาการปัสสาวะบ่อยผิดปกติ เช่น ต้องตื่นมาปัสสาวะหลายครั้งตอนกลางคืน ก็ควรสังเกตอาการอื่นร่วมด้วย เช่น การเปลี่ยนแปลงของ สีปัสสาวะ รวมถึงกรณีที่มีภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่รุนแรงหรือเกิดบ่อยขึ้น ควรเข้ารับการการตรวจปัสสาวะและตรวจร่างกายโดยรวมเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง
วิธีดูแลผู้สูงอายุที่มีปัญหาฉี่รดที่นอน
การดูแลผู้ที่มีอาการ ผู้ใหญ่ฉี่รดที่นอนไม่รู้ตัว สามารถเริ่มต้นได้จากการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น ฝึกเข้าห้องน้ำเป็นเวลา โดยกำหนดช่วงเวลาการเข้าห้องน้ำทุก 2–3 ชั่วโมง ซึ่งช่วยลดโอกาสเกิด ฉี่รดที่นอนไม่รู้ตัวผู้ใหญ่ ได้ นอกจากนี้ควรลดการดื่มน้ำหรือเครื่องดื่มปริมาณมากก่อนเข้านอน และในกรณีที่อาการเกิดขึ้นบ่อย การใช้อุปกรณ์ช่วย เช่น ผ้าอ้อมผู้ใหญ่หรือผลิตภัณฑ์ซึมซับ ก็สามารถช่วยลดความกังวลและทำให้ผู้สูงอายุใช้ชีวิตประจำวันได้สะดวกมากขึ้น
วิธีลดปัญหาฉี่รดที่นอนในผู้สูงอายุในชีวิตประจำวัน
แม้ภาวะ ฉี่รดที่นอนในผู้ใหญ่ จะเป็นเรื่องที่พบได้บ่อย แต่เราสามารถลดความเสี่ยงและดูแลให้ท่านรู้สึกสบายตัวได้ด้วยวิธีเหล่านี้:
- ปรับพฤติกรรมการดื่มน้ำ เน้นดื่มน้ำให้เพียงพอในช่วงกลางวัน และลดปริมาณลงก่อนถึงเวลาเข้านอน
- จัดสภาพแวดล้อมให้ปลอดภัย จัดห้องนอนให้ใกล้ห้องน้ำ มีแสงสว่างเพียงพอ และไม่มีสิ่งกีดขวางเพื่อป้องกันอุบัติเหตุ
- เลือกผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์การใช้งาน การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ซึมซับที่มีมาตรฐาน เช่น ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบกางเกง สำหรับผู้สูงอายุที่ยังพอเดินได้ หรือ ผ้าอ้อมผู้ใหญ่แบบแปะ สำหรับผู้ที่ต้องการการซึมซับสูงและเน้นการเปลี่ยนที่สะดวก จะช่วยให้การนอนหลับยาวนานขึ้น ลดปัญหาความอับชื้น และถนอมสุขภาพผิวของผู้สูงอายุได้อย่างดีเยี่ยม
ผู้ใหญ่ฉี่รดที่นอนบ่อย ดูแลอย่างไรและเลือกแพมเพิสแบบไหนให้เหมาะ?
เมื่อผู้สูงอายุเริ่มฉี่รดที่นอนบ่อยขึ้น ผู้ดูแลควรสังเกตก่อนว่าอาการเกิดขึ้นช่วงไหน ดื่มน้ำก่อนนอนมากหรือไม่ และมีปัสสาวะเล็ดระหว่างวันร่วมด้วยหรือเปล่า การจดบันทึกช่วงเวลาที่ปัสสาวะและปริมาณเครื่องดื่มที่ดื่มในแต่ละวันจะช่วยให้แพทย์ประเมินสาเหตุได้ง่ายขึ้น โดยอาจปรับเวลาการดื่มน้ำให้เหมาะสม ลดเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนช่วงเย็น และเข้าห้องน้ำก่อนนอน แต่ไม่ควรลดน้ำจนร่างกายขาดน้ำ
สำหรับคนที่ยังเดินและเปลี่ยนผ้าอ้อมเองได้ การใช้ แพมเพิสผู้ใหญ่ AGEWell
แบบกางเกงเป็นอีกทางเลือกที่ช่วยรองรับปัสสาวะเล็ดระหว่างนอน ส่วนผู้ป่วยติดเตียงหรือผู้สูงอายุที่ต้องมีคนช่วยเปลี่ยน อาจเลือกแบบเทปเพื่อให้ผู้ดูแลจัดการได้สะดวกขึ้น ทั้งนี้ควรเลือกขนาดให้พอดีและระดับการซึมซับให้เหมาะกับปริมาณปัสสาวะของแต่ละคน
หากกังวลเรื่องที่นอนเปียก สามารถใช้ แผ่นรองซับผู้ใหญ่ ปูเสริมบริเวณสะโพกเพื่อช่วยรองรับการรั่วซึม และควรตรวจความเปียกชื้นของผ้าอ้อมระหว่างการดูแลด้วย เพราะการเลือกแพมเพิสซึมซับมากไม่ได้หมายความว่าควรปล่อยให้ผู้ใช้นอนอยู่กับผ้าอ้อมที่เปียกมากตลอดคืน
สำหรับรายละเอียดการเลือกผลิตภัณฑ์ให้เหมาะกับเวลานอน สามารถเชื่อมจากคำว่า แพมเพิสกลางคืนสำหรับผู้ใหญ่ ไปยังบทความที่มีอยู่แล้วได้ โดยหน้านั้นให้เน้นเรื่องการเลือกสินค้า ส่วนหน้าฉี่รดที่นอนให้เน้นเรื่องอาการและการดูแล
บริษัท เอจเวลล์ ลิฟวิ่ง จำกัด (ประเทศไทย)
AGEWELL LIVING (THAILAND)
AGEwell thailand (เอจเวลล์ ประเทศไทย)
ผู้เชี่ยวชาญด้าน ผ้าอ้อมผู้ใหญ่ ที่ออกแบบเพื่อความสบายและการดูแลผู้สูงวัยอย่างมั่นใจ
98/31 ซอย 01 กาญจนาภิเษก 11/5 แขวงคันนายาว เขตคันนายาว กรุงเทพมหานคร
