สารหนูในแม่น้ำสาย–กก ล่าสุด พ.ย. 2569 อันตรายมากแค่ไหน ต้มน้ำช่วยได้ไหม?

สถานการณ์สารหนูและโลหะหนักปนเปื้อนในแม่น้ำภาคเหนือกลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง หลังพบสารหนูในแม่น้ำสาย จังหวัดเชียงราย สูงกว่าเกณฑ์จากการตรวจคัดกรองเบื้องต้น ขณะที่กรมควบคุมโรครายงานว่าประชาชนบางส่วนมีระดับสารหนูในปัสสาวะเกินค่าอ้างอิง กระทรวงสาธารณสุขจึงเร่งติดตามผลกระทบต่อสุขภาพและความปลอดภัยของน้ำดื่มน้ำใช้ โดยเฉพาะในครัวเรือนที่มีเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยที่ต้องได้รับการดูแลเป็นประจำ

Contents hide
5 ครอบครัวในพื้นที่เสี่ยงควรดูแลตัวเองอย่างไร?

พบสารหนูในแม่น้ำสายสูง 25 เท่า แต่ยังต้องรอผลตรวจยืนยัน

เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 รายงานผลการใช้ชุดตรวจสารหนูภาคสนามบริเวณบ้านหัวฝาย อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย พบสารหนูประมาณ 0.25 มิลลิกรัมต่อลิตร สูงกว่าเกณฑ์ที่ใช้เปรียบเทียบ 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร หรือ 25 เท่า โดยได้เก็บตัวอย่างน้ำส่งตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการเพิ่มเติม

ช่วงวันที่ 5–6 พฤศจิกายน ความขุ่นของแม่น้ำสายที่สูงผิดปกติยังส่งผลให้การประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สายต้องลดหรือหยุดจ่ายน้ำชั่วคราว กระทบประชาชน 14 หมู่บ้าน ก่อนที่ระบบจะกลับมาผลิตและจ่ายน้ำได้ตามปกติตามรายงานของหน่วยงานเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขสารหนู 25 เท่าเป็นผลตรวจเบื้องต้นจากจุดเก็บตัวอย่างหนึ่ง ไม่ได้หมายความว่าน้ำทุกจุดในแม่น้ำมีระดับสารหนูเท่ากัน หรือว่าน้ำประปาที่ผ่านการผลิตแล้วมีสารหนูในระดับดังกล่าว

พบสารหนูในปัสสาวะประชาชน 94 คน หมายความว่าร่างกายได้รับพิษแล้วหรือไม่?

รายงานจากการเฝ้าระวังของกรมควบคุมโรคปี 2569 ได้ระบุว่า มีประชาชนกลุ่มเสี่ยงได้รับการตรวจคัดกรอง 10,711 คน และเก็บตัวอย่างปัสสาวะ 1,269 คน พบผู้มีระดับสารหนูรวมเกินค่าอ้างอิง 94 คน จากพื้นที่เฝ้าระวังภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ตัวเลขนี้ไม่ได้แปลว่าทั้ง 94 คนเป็นผู้ป่วยพิษสารหนู เพราะการแปลผลต้องพิจารณาชนิดของสารหนู ระดับที่ตรวจพบ ประวัติการรับสัมผัส รวมถึงแหล่งที่มาจากน้ำ อาหาร และการประกอบอาชีพด้วย

ล่าสุดวันที่ 17 พฤศจิกายน กระทรวงสาธารณสุขยืนยันว่ากำลังเร่งสอบสวนสาเหตุและติดตามสุขภาพประชาชน โดยยังไม่มีรายงานผู้ป่วยที่มีอาการพิษจากสารหนูเฉียบพลันจากการเฝ้าระวังดังกล่าว ส่วนระบบน้ำประปาในแต่ละพื้นที่ต้องประเมินจากผลตรวจของแหล่งน้ำและระบบผลิตจริง ไม่สามารถสรุปความปลอดภัยหรือการปนเปื้อนจากข่าวที่เกิดขึ้นในพื้นที่อื่นได้

สารหนูในน้ำ

สารหนูในน้ำอันตรายต่อร่างกายอย่างไร?

สารหนู เป็นธาตุที่พบได้ตามธรรมชาติ แต่“สารหนูชนิดอนินทรีย์มีความเป็นพิษสูง” หากได้รับผ่านน้ำดื่มหรืออาหารที่ปนเปื้อนอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพ โดยองค์การอนามัยโลกได้กล่าวไว้ว่า การสัมผัสสารหนูเรื้อรังเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของผิวหนังและเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งบางชนิด รวมถึงโรคหัวใจและหลอดเลือด

ในกรณีที่ได้รับสารหนูในปริมาณสูงมาก อาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง และท้องเสีย แต่การมีอาการเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าได้รับพิษสารหนูเสมอไป เพราะอาจเกิดจากการติดเชื้อหรือสาเหตุอื่นได้เช่นกัน

สำหรับบ้านที่มีผู้สูงอายุ หากพบอาการผิดปกติหลังมีประวัติใช้น้ำจากแหล่งเสี่ยง ควรแจ้งประวัติการสัมผัสน้ำให้แพทย์ทราบ โดยเฉพาะกรณีที่เกิดอาการ ถ่ายเหลวเป็นน้ำจนเสี่ยงขาดน้ำ อ่อนเพลียมาก หรือดื่มน้ำไม่ได้ ไม่ควรรอให้อาการรุนแรงก่อนเข้ารับการตรวจ

ต้มน้ำให้เดือด กำจัดสารหนูได้หรือไม่?

การต้มน้ำไม่สามารถกำจัดสารหนูที่ละลายอยู่ในน้ำได้ และการเติมคลอรีนเพื่อฆ่าเชื้อโรคก็ไม่ใช่วิธีกำจัดสารหนูเช่นกัน ดังนั้น หากน้ำจากแหล่งใดมีความเสี่ยงปนเปื้อน ไม่ควรคิดว่าการต้มจนเดือดจะทำให้น้ำนั้นปลอดภัยสำหรับดื่มหรือประกอบอาหาร

เครื่องกรองน้ำทั่วไปก็ไม่ได้กำจัดสารหนูได้ทุกรุ่น หากจำเป็นต้องใช้ระบบกรองเฉพาะทาง ต้องตรวจสอบว่าระบบนั้นสามารถลดสารหนูได้จริงและมีการบำรุงรักษาตามข้อกำหนด ไม่ควรตัดสินจากความใสหรือกลิ่นของน้ำเพียงอย่างเดียว

ครอบครัวในพื้นที่เสี่ยงควรดูแลตัวเองอย่างไร?

กรมอนามัยแนะนำให้ประชาชนติดตามประกาศของหน่วยงานในพื้นที่ และใช้น้ำที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพแล้ว โดยเฉพาะช่วงที่แหล่งน้ำดิบหรือระบบประปาได้รับผลกระทบ แนวทางสำคัญมีดังนี้

  • ดื่มน้ำจากแหล่งที่ปลอดภัย: เลือกน้ำที่ได้รับการรับรองหรือจัดหาโดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่ตักน้ำจากแม่น้ำที่สงสัยว่าปนเปื้อนมาดื่มโดยตรง
  • ระวังน้ำที่ใช้ประกอบอาหาร: หลีกเลี่ยงการใช้น้ำจากแหล่งเสี่ยงหุงข้าว ล้างผักผลไม้ หรือประกอบอาหาร
  • หลีกเลี่ยงสัมผัสน้ำและตะกอนดิน: โดยเฉพาะบริเวณที่หน่วยงานประกาศเตือน และงดจับสัตว์น้ำในพื้นที่เสี่ยงมารับประทานจนกว่าจะมีข้อมูลยืนยัน
  • ดูแลเด็กและผู้สูงอายุเป็นพิเศษ: เตรียมน้ำสะอาดให้เพียงพอ ไม่ลดปริมาณการดื่มน้ำเพราะกังวลเรื่องการปนเปื้อน แต่ควรเปลี่ยนไปใช้แหล่งน้ำที่ปลอดภัยแทน
  • สังเกตความผิดปกติและแจ้งประวัติสัมผัส: หากสงสัยว่าใช้น้ำปนเปื้อนเป็นประจำ ควรปรึกษาเจ้าหน้าที่สาธารณสุขเพื่อประเมินความจำเป็นในการตรวจสุขภาพ

สรุปสถานการณ์สารหนูในน้ำ ล่าสุด 17 พฤศจิกายน 2569

ปัญหาสารหนูปนเปื้อนแม่น้ำสายและแม่น้ำกกยังต้องติดตามอย่างต่อเนื่อง ทั้งผลตรวจยืนยันจากห้องปฏิบัติการ ความปลอดภัยของน้ำประปา ผลผลิตทางการเกษตร และการเฝ้าระวังสุขภาพประชาชน แม้ขณะนี้ยังไม่มีรายงานผู้ป่วยพิษสารหนูเฉียบพลันจากการเฝ้าระวัง แต่ก็ไม่ควรละเลยความเสี่ยงจากการได้รับสารหนูเป็นเวลานาน

สำหรับครอบครัวที่ดูแลผู้สูงอายุ AGEWell ขอเน้นย้ำว่าการเข้าถึงน้ำดื่มสะอาดเป็นสิ่งสำคัญต่อสุขภาพ ไม่ควรให้ผู้สูงอายุหลีกเลี่ยงการดื่มน้ำเพราะกังวลเรื่องข่าวสารพิษ แต่ควรจัดหาน้ำจากแหล่งที่ตรวจสอบแล้วว่าปลอดภัย และติดตามประกาศของหน่วยงานสาธารณสุขอย่างใกล้ชิด

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

ช่องทางการติดต่อเพิ่มเติม

บริษัท เอจเวลล์ ลิฟวิ่ง จำกัด (ประเทศไทย) AGEWELL LIVING (THAILAND)

98/31 ซอย 01 กาญจนาภิเษก 11/5 แขวงคันนายาว เขตคันนายาว กรุงเทพมหานคร

ช่วงเวลาให้บริการ: 08.00 - 18.00 น.


เว็บไซต์:   https://agewellthailand.com/

เบอร์ติดต่อ:  083-259-1569

Line:   @pplusv

โลโก้ Agewell

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *