10 โรคที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ พร้อมสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม

เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายของคนเราจะค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงไปตามธรรมชาติ ระบบการทำงานต่าง ๆ ภายในร่างกายจะเริ่มถดถอยลดลง รวมไปถึงระบบภูมิคุ้มกัน การไหลเวียนเลือด และการทำงานของอวัยวะต่างๆ
ด้วยเหตุนี้ ผู้สูงอายุจึงมีความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรังหลายชนิดมากขึ้น อย่างเช่น โรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน โรคหัวใจ หรือโรคเกี่ยวกับกระดูกและข้อ การสังเกตสัญญาณเตือนของโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้สามารถดูแลสุขภาพและรับการรักษาได้อย่างเหมาะสม

เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายเปลี่ยนแปลงอย่างไร

เมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุ ร่างกายของคนเราจะค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงไปตามธรรมชาติ อวัยวะและระบบต่าง ๆ ระบบการทำงานในร่างกายก็เริ่มถดถอยลง ส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพหลายอย่างตามมา ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของ โรคที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ โดยการเปลี่ยนแปลงที่พบได้บ่อย ได้แก่

• ระบบภูมิคุ้มกัน → ประสิทธิภาพลดลง ทำให้ร่างกายติดเชื้อได้ง่าย และฟื้นตัวจากอาการเจ็บป่วยได้ช้าลง
• ระบบกล้ามเนื้อและกระดูก → มวลกล้ามเนื้อลดลง กระดูกบางลง ทำให้เสี่ยงต่อ โรคกระดูกพรุนในผู้สูงอายุ และกระดูกหักได้ง่าย
• ระบบข้อต่อและการเคลื่อนไหว → ข้อต่อเสื่อมตามวัย เคลื่อนไหวได้ไม่คล่องเหมือนเดิม โดยเฉพาะบริเวณข้อเข่า ซึ่งมักนำไปสู่ โรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ
• ระบบไหลเวียนเลือด → หลอดเลือดมีความยืดหยุ่นลดลง การไหลเวียนของเลือดไม่ดีเท่าเดิม ทำให้มีความเสี่ยงต่อโรคความดันโลหิตสูงและโรคหัวใจมากขึ้น

โรคที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ มีอะไรบ้าง

1. โรคความดันโลหิตสูง

โรคความดันโลหิตสูงเป็นหนึ่งใน โรคที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ มากที่สุด เกิดจากหลอดเลือดสูญเสียความยืดหยุ่นตามวัย ทำให้แรงดันเลือดภายในหลอดเลือดสูงขึ้นโดยที่หลายคนอาจไม่รู้ตัว

อาการที่พบได้

• ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ
• เหนื่อยง่าย หรือใจสั่น
• บางรายอาจไม่มีอาการชัดเจน

ความเสี่ยงและการดูแล

หากปล่อยไว้โดยไม่ควบคุม อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และโรคไต การควบคุมอาหาร ลดเค็ม ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และตรวจวัดความดันเป็นประจำ จะช่วยลดความเสี่ยงของโรคได้

2. โรคเบาหวาน

โรคเบาหวานเกิดจากระดับน้ำตาลในเลือดสูง เนื่องจากร่างกายผลิตอินซูลินไม่เพียงพอหรือใช้อินซูลินได้ไม่ดี ซึ่งพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีน้ำหนักเกินหรือมีประวัติครอบครัวเป็นเบาหวาน

อาการที่พบได้

• กระหายน้ำบ่อย
• ปัสสาวะบ่อย
• เหนื่อยง่าย
• แผลหายช้า

ความเสี่ยงและการดูแล

หากควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ อาจทำให้เกิดโรคแทรกซ้อน เช่น โรคไต โรคหัวใจ หรือปัญหาทางสายตา การควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย และตรวจระดับน้ำตาลในเลือดเป็นประจำจะช่วยลดความเสี่ยงได้

3. โรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุ

โรคข้อเข่าเสื่อมเกิดจากการสึกหรอของกระดูกอ่อนบริเวณข้อเข่าตามอายุ ทำให้การเคลื่อนไหวของข้อไม่ราบรื่นเหมือนเดิม เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยเมื่ออายุมากขึ้น

อาการที่พบได้

• ปวดข้อเข่าเวลาเดินหรือขึ้นลงบันได
• ข้อฝืดหลังตื่นนอน
• มีเสียงดังในข้อเวลาเคลื่อนไหว

ความเสี่ยงและการดูแล

หากอาการรุนแรงอาจทำให้เดินลำบากและเสี่ยงต่อการหกล้ม การควบคุมน้ำหนัก ออกกำลังกายที่เหมาะสม และการดูแลข้อเข่าอย่างถูกวิธีจะช่วยชะลอการเสื่อมของข้อได้

4. โรคกระดูกพรุนในผู้สูงอายุ

โรคกระดูกพรุนเกิดจากความหนาแน่นของกระดูกลดลง ทำให้กระดูกเปราะและหักง่าย พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้หญิงหลังหมดประจำเดือน

อาการที่พบได้

• ปวดหลังหรือหลังค่อม
• ส่วนสูงลดลง
• กระดูกหักได้ง่ายแม้เกิดอุบัติเหตุเล็กน้อย

ความเสี่ยงและการดูแล

โรคนี้เพิ่มความเสี่ยงต่อกระดูกหัก โดยเฉพาะสะโพกและกระดูกสันหลัง การรับประทานอาหารที่มีแคลเซียม ออกกำลังกาย และการตรวจสุขภาพกระดูกเป็นประจำสามารถช่วยลดความเสี่ยงได้

5. โรคหัวใจและหลอดเลือด

โรคหัวใจและหลอดเลือดมักพบในผู้สูงอายุ เนื่องจากหลอดเลือดเสื่อมตามวัย และอาจเกิดร่วมกับโรคความดันโลหิตสูงหรือไขมันในเลือดสูง

อาการที่พบได้

• แน่นหน้าอก
• เหนื่อยง่ายกว่าปกติ
• ใจสั่น หรือหายใจลำบาก

ความเสี่ยงและการดูแล

โรคหัวใจอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจล้มเหลวหรือโรคหลอดเลือดสมอง การควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย และตรวจสุขภาพหัวใจอย่างสม่ำเสมอจะช่วยลดความเสี่ยงได้

6. ภาวะสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ

ภาวะสมองเสื่อมเป็นโรคเกี่ยวกับสมองที่พบได้ในผู้สูงอายุ เกิดจากการเสื่อมของเซลล์สมอง ส่งผลต่อความจำ ความคิด และพฤติกรรม

อาการที่พบได้

• หลงลืมบ่อย
• จำเหตุการณ์ล่าสุดไม่ได้
• สับสนเรื่องเวลาและสถานที่

ความเสี่ยงและการดูแล

ภาวะสมองเสื่อมอาจทำให้ผู้สูงอายุไม่สามารถดูแลตัวเองได้เหมือนเดิม การกระตุ้นสมองด้วยการอ่านหนังสือ ทำกิจกรรม และการดูแลสุขภาพโดยรวมสามารถช่วยชะลอการเสื่อมได้

7. ภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ในผู้สูงอายุ

ภาวะกลั้นปัสสาวะไม่อยู่เป็นปัญหาที่พบได้ในผู้สูงอายุ เกิดจากกล้ามเนื้อที่ควบคุมการขับถ่ายอ่อนแรงลงตามวัย

อาการที่พบได้

• ปัสสาวะเล็ดโดยไม่ตั้งใจ
• ปวดปัสสาวะบ่อย
• กลั้นปัสสาวะได้ไม่นาน

ความเสี่ยงและการดูแล

ภาวะนี้อาจส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ การฝึกกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานและการปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุจะช่วยจัดการกับปัญหานี้ได้ดีขึ้น

8. โรคต้อกระจก

โรคต้อกระจกเกิดจากเลนส์ตาภายในดวงตาเกิดความขุ่นมัวตามอายุ ทำให้มองเห็นไม่ชัดเจน เป็นปัญหาทางสายตาที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ

อาการที่พบได้

• มองเห็นภาพไม่ชัดหรือพร่ามัว
• เห็นแสงกระจายหรือแสงจ้าในเวลากลางคืน
• มองเห็นสีจางลง

ความเสี่ยงและการดูแล

หากปล่อยไว้อาจทำให้การมองเห็นแย่ลงและใช้ชีวิตประจำวันลำบาก การตรวจสายตาเป็นประจำและการรักษาตามคำแนะนำของแพทย์สามารถช่วยแก้ไขปัญหานี้ได้

9. ไขมันในเลือดสูง

ไขมันในเลือดสูงเกิดจากระดับไขมัน เช่น คอเลสเตอรอล หรือไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงเกินปกติ ซึ่งพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่รับประทานอาหารที่มีไขมันสูงหรือออกกำลังกายน้อย

อาการที่พบได้

*ส่วนใหญ่มักไม่แสดงอาการชัดเจน และมักตรวจพบจากการตรวจสุขภาพ

ความเสี่ยงและการดูแล

ไขมันในเลือดสูงอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและโรคหลอดเลือดสมอง การควบคุมอาหาร ลดไขมัน ออกกำลังกาย และตรวจระดับไขมันในเลือดอย่างสม่ำเสมอจะช่วยลดความเสี่ยงได้

10. โรคหลอดเลือดสมอง

โรคหลอดเลือดสมองเกิดจากการที่เลือดไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ หรือมีการอุดตันหรือแตกของหลอดเลือดในสมอง ทำให้สมองบางส่วนทำงานผิดปกติ

อาการที่พบได้

• แขนหรือขาอ่อนแรงครึ่งซีก
• พูดไม่ชัด หรือพูดลำบาก
• หน้าเบี้ยว หรือปากเบี้ยว

ความเสี่ยงและการดูแล

โรคหลอดเลือดสมองอาจทำให้เกิดความพิการหรือเสียชีวิตได้ ปัจจัยเสี่ยงสำคัญมักเกี่ยวข้องกับโรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน และไขมันในเลือดสูง การดูแลสุขภาพและตรวจสุขภาพเป็นประจำสามารถช่วยลดความเสี่ยงได้

วิธีดูแลสุขภาพผู้สูงอายุง่ายๆเพื่อลดความเสี่ยงโรค

• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ลดหวาน มัน เค็ม
• ออกกำลังกายเบา ๆ อย่างสม่ำเสมอ เช่น เดินหรือยืด เหยียดร่างกาย
• นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
• หมั่นตรวจสุขภาพเป็นประจำเพื่อติดตามความเสี่ยงของโรค
• ดูแลสุขภาพจิต ทำกิจกรรมที่ช่วยกระตุ้นสมอง เช่น อ่านหนังสือ
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และการดื่มแอลกอฮอล์

ผู้สูงอายุควรตรวจสุขภาพอะไรบ้างเป็นประจำ

การตรวจสุขภาพเป็นประจำจะช่วยให้เราสามารถตรวจพบความผิดปกติในร่างกายได้ตั้งแต่แรก และช่วยลดความเสี่ยงของ โรคที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ โดยการตรวจที่แพทย์มักแนะนำ ได้แก่ การวัดความดันโลหิตเพื่อตรวจหาความเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง การตรวจระดับน้ำตาลในเลือดเพื่อคัดกรองโรคเบาหวาน รวมถึงการตรวจไขมันในเลือดที่เกี่ยวข้องกับโรคหัวใจและหลอดเลือด นอกจากนี้ยังควรตรวจสุขภาพหัวใจ ตรวจมวลกระดูกเพื่อเฝ้าระวังโรคกระดูกพรุน รวมถึงตรวจสายตา ไต ตับ และตรวจปัสสาวะ เพื่อติดตามความผิดปกติของระบบต่าง ๆ ในร่างกายได้อย่างเหมาะสม